Interviewvoorbereiding en -beoordeling: werkwijze
Definitie
Gestructureerde aanpak voor het voorbereiden van een journalistiek interview op basis van beschikbare bronnen, het beoordelen van een uitgewerkt interview aan de hand van criteria, en het geven van gerichte feedback. De werkwijze is herhaalbaar voor verschillende interviewsubjecten en -vormen.
Context
Ontwikkeld in de praktijk van de opleiding journalistiek (Windesheim, vak JOU2FIA.01 Interviewen), waarbij voorgesprekken, beoordelingsrubrics en eindredactiefeedback systematisch gecombineerd worden. De aanpak is generiek genoeg voor portretinterviews, profielstukken en gemengde vormen.
Kernpunten
Voorbereiding op basis van voorgesprek of achtergrondbron
Een voorgesprek (met familielid, bekende of eerder contact) levert ruwe input die gestructureerd wordt naar:
- Contextueel profiel: achtergrond, gezinssituatie, relevante levensgebeurtenissen
- Verhaallijnen: concrete, gedramatiseerde aanknopingspunten voor het interview (niet samenvattingen, maar scènes of anekdotes met dramatisch potentieel)
- Aandachtspunten: gevoelige onderwerpen, tegenstrijdigheden, witte vlekken die aandacht vragen
- Citaten uit het voorgesprek: bruikbaar als kapstok voor vervolgvragen
Praktische output: een A4-voorbereiding met zes tot acht verhaallijnen en drie tot vijf aandachtspunten. Gebruik quotes van de voorgespreksbron letterlijk, niet geparafraseerd.
De drie interviewvormen en hun kerncriterium
Het onderscheid tussen vormen zit in de mate van auteursinbreng buiten het gesprek:
| Vorm | Kenmerk | Kerneis |
|---|---|---|
| Q&A | Auteur onzichtbaar, spreektaal omgezet naar schrijftaal | Geen Q&A-transcript; spreektaal consequent vertaald |
| Gemengd | Parafrase plus directe citaten, logische verhaallijn | Balans citaat en parafrase; geen verzakkend middenstuk |
| Vrij in vorm | Auteur als regisseur, scènes, observaties, context | Journalistieke motivatie voor de vormkeuze; verplicht sfeer- of reportage-element |
“Vrij in vorm” is niet hetzelfde als “vrije vorm”: vrij in vorm houdt in dat elke vormkeuze expliciet journalistiek onderbouwd moet worden, plus een sfeer- of reportage-element in het tweede of derde interview.
Beoordelingscriteria rubric (gemengde vorm)
Op basis van het beoordelingsformulier JOU2FIA.01 zijn de onderscheidende criteria voor een gemengd interview:
- Verhaallijn is logisch opgebouwd en draagt de lezer door het stuk
- Balans tussen directe citaten en parafrase is gelijkmatig
- Beeldende details maken het subject concreet (geen abstract portret)
- Geen Q&A-reststructuur: geen vraag-antwoord-blokken die de doorlopende tekst onderbreken
- Ik-rol van de journalist is consistent (wel of niet aanwezig, niet wisselend)
- Taalverzorging: correcte dt-spelling, sluitende interpunctie, consistente aanhalingstekens
Scorerange: Voldoende (6) tot Goed (8) zit doorgaans in het middenstuk. Een sterk begin en slot kunnen een zwak middenstuk niet redden als de opbouw structureel verzakt.
Feedbackpatroon na review
Een intern consistent feedbackrapport bevat vijf secties, in volgorde:
- Criteriumtoets: expliciete koppeling aan het beoordelingsformulier (vorm en rubrieknaam noemen)
- Opbouw: intro, middenstuk, slot afzonderlijk besproken
- Taal en spelling: tabel met fouttype, locatie en correctie
- Toets aan de gekozen vorm: voldoet het stuk aan de specifieke eisen van de gekozen vorm?
- Samenvatting met score-indicatie: heldere eindconclusie met minimale en maximale score-bandbreedte
Rode vlag bij peer-feedback: een citaatblok dat afwijkt van de spreekstem van het subject. Controleer altijd of het verbatim uit de opname komt. Als de stem niet klopt: terug naar spreektaal-in-schrijftaal of omzetten naar parafrase.
AI als eindredactie: verantwoording (AIAS-3)
Wanneer AI is ingezet als taalkundige eindredactie, structureer de verantwoording in drie blokken:
- Waarvoor AI is ingezet (transcriptieverwerking, redactie/feedback, research/voorbereiding)
- Wat AI niet heeft gedaan (geen interviews, geen journalistieke keuzes, geen onbewerkte teksten opgeleverd)
- Conformiteit met Windesheim AIAS-3 (student blijft volledig verantwoordelijk, beoordeelt alle output kritisch)
Verificatie van citaten via opname plus transcript is de vereiste onderbouwing.
Verbanden
-
Zie ook: wiki-memory-lokaal (interview-aanpak in het Lokaal-project)
-
Zie ook: wiki-parallelle-subagents-workflow (voor research-taken rondom voorbereiding)
-
Zie ook: wiki-profiel-jim — conceptually_related_to
Bronnen
Geen externe bronnen; kennis is gedestilleerd uit beoordelingsrubrics en eindredactie-iteraties.