Tekstredactie-workflow
Definitie
Vastgelegde werkwijzen voor twee terugkerende redactietaken: sfeerverslagen en journalistieke stukken redigeren zonder schrijfstijl te wijzigen, en transcripties omwerken tot een interview in mengvorm.
Context
Afgeleid uit twee sessies: feedback op een sfeerverslag Iftar 2026 (Windesheim, maart 2026) en het uitwerken van een interview met Ruth van Lenthe naar een 600-woorden mengvorm voor jongeren en jazzgenieters.
Kernpunten
Werkwijze tekstredactie met behoud schrijfstijl
De centrale afspraak bij redactiewerk: woorden en schrijfstijl van de auteur niet wijzigen, alleen herschikken en licht parafraseren waar structuur het vraagt.
Wat dat concreet betekent:
- Zinnen mogen van positie wisselen, niet herschreven worden
- Parafrase is toegestaan bij structuurkoppen of verbindende zinnen, niet bij sfeerpassages of kernzinnen
- De toon van de auteur is leidend, ook als die afwijkt van redactionele standaard
Wat je als redacteur wel aanpakt:
- Openingsstructuur: bij sfeerverslagen de opening richten op het evenement of de sfeer, niet op de organisator of de organisatie. Quotes van deelnemers zo vroeg mogelijk.
- Volgorde van stemmen: deelnemerservaringen voor organisatorcommentaar, tenzij de organisator het nieuwshaakje is
- Inclusiviteitsboodschap: explicieter maken als die impliciet aanwezig maar niet uitgesproken is
- Interne namen: personen met een bestuurlijke functie die niet voor publicatie bedoeld zijn, weglaten
Niet-beslissingen leg je vast als motivatie. Wat je bewust laat staan, is ook een redactiebesluit.
Transcriptie naar mengvorm-interview: prompt pattern
Een mengvorm combineert proza (sfeer, context) met directe en indirecte quotes. Het is geen vraag-en-antwoord, maar ook geen verhalend profiel.
Benodigde parameters voor de prompt:
- Publicatiekanaal (print, online, intern, of onbepaald)
- Doelgroep (specificeert toon en woordgebruik)
- Lengte (in woorden, als harde grens)
- Toon (bijv. creatief en empathisch, zakelijk, journalistiek-beschrijvend)
- Structuurkeuze (volg het gesprek chronologisch, of order op thema)
- Afsluitend element (alinea, quote, citaat, gedicht, etc.)
Werkwijze:
Geef de transcriptie mee en definieer alle zes parameters expliciet. Vraag Claude door te gaan totdat alle parameters zijn bevestigd voordat het eerste woord geschreven wordt.
Let op bij fabricatie-risico’s:
Als een afsluitend element gevraagd wordt dat niet in de transcriptie zit (bijv. een gedicht), kan Claude een interpretatief element toevoegen op basis van thema’s uit het gesprek. Dat is acceptabel als het transparant wordt gemeld. Verifieer altijd of namen, titels en feitelijke claims in het stuk aansluiten op de transcriptie, niet alleen op de samenvatting.
Bij het interview met Ruth van Lenthe: haar Master Kunsteducatie en de doek-methode waren verifieerbaar in de transcriptie. Het afsluitende gedicht (gebaseerd op een boek van haar vader over de Vecht, “De navelstrengen van Vecht”) was een interpretatie van Claude, niet uit de transcriptie zelf. Dit is besproken en geaccepteerd, maar vraagt altijd om expliciete goedkeuring van de auteur.
Werkafspraak Jim-Claude bij redactiebegeleiding
De grens tussen schrijven en redigeren:
- Jim schrijft. Claude herstructureert, herschikt, en benoemt wat zwakker is. Claude herschrijft zinnen alleen als Jim dat expliciet vraagt.
- Claude als redacteur, niet als ghostwriter. Bij twijfel: een alternatief aanbieden als optie, niet als vervanging.
- Feedback geven in lagen: eerst structuur, dan toon, dan zin-niveau. Niet alles tegelijk.
- Beslissingen teruggeven: wat te doen met de feedback is Jim’s keuze. Claude voert uit wat Jim bevestigt.
Dit patroon is voor het eerst expliciet toegepast bij het iftar-sfeerverslag, maar geldt als standaard voor alle redactieopdrachten.
Quote-audit
Controleer voor het schrijven of een transcript bruikbare, direkte quotes bevat. Inventariseer:
- Welke quotes zijn sterk genoeg om direct te citeren
- Welke uitspraken beter indirect weergegeven worden
- Welke namen en functies geverifieerd moeten worden voor publicatie
Doe de audit als losse stap, niet impliciet tijdens het schrijven. Zo voorkom je dat je halverwege een stuk ontdekt dat een centrale quote te zwak of onverifieerbaar is.
Verbanden
- Zie ook: wiki-jimvandenbreemen-design-systeem (voor opmaak van eindredactieproducten)
- Gerelateerd project: brief
- Gerelateerd project: brief
Bronnen
Geen externe bronnen geciteerd. Kennis afgeleid uit projectsessies.